Cykl życia firmy
Finansowanie przedsiębiorstw a cykl życia
Zdobycie kapitału niezbędnego do rozpoczęcia lub rozwijania działalności jest bardzo istotne dla każdego przedsiębiorstwa. Często właściciele zastanawiają się, która forma finansowania będzie dla ich działalności najbardziej odpowiednia. Tu pomocny staje się cykl życia przedsiębiorstwa. Odmiennie prezentuje się sytuacja w przypadku małego, dopiero utworzonego przedsiębiorstwa, a inaczej w przypadku rozwijającej się i dojrzałej firmy, której pozycja na rynku jest stosunkowo stabilna. Warto rozważyć, jaki wpływ na dobór źródła finansowania ma faza cyklu życia, w której obecnie znajduje się podmiot gospodarczy.
Jednak to nie jedyne rozwiązanie w fazie początkowego rozwoju. Właściciele mogą uzupełniać środki finansowe poprzez krótkoterminowe formy pozyskania kapitału, takie jak krótkoterminowe kredyty, pożyczki czy odroczony okres regulowania zobowiązań u kontrahentów i leasing. Ta faza wyróżnia się bardzo wysokim ryzykiem operacyjnym oraz bardzo niskim ryzykiem finansowym.
W fazie wzrostu przedsiębiorstwo posiada już pewne środki, które stara się reinwestować. W tym czasie istotne jest pomnażanie zysków i ograniczanie struktury długu w finansowaniu. Na tym etapie, jako formę pozyskania środków pieniężnych wykorzystuje się emisję praw udziałowych. Niewątpliwie interesującą formą jest także kapitał hybrydowy, a dokładniej finansowanie mezzanine, które stanowi połączenie długu i kapitału własnego lub obligacji zamiennych na akcje. Ponadto, można wykorzystać wspomniany już fundusz venture capital czy private equity. W tej fazie występuje wysokie ryzyko operacyjne i niskie ryzyko finansowe.
W okresie dojrzałości zmniejszają się możliwości związane z rozwojem przedsiębiorstwa, a co za tym idzie zmniejsza się zapotrzebowanie na nowy kapitał, ponieważ nakłady nie są już bardzo wysokie. Wśród finansowania dominują formy wewnętrzne, przykładowo zyski zatrzymane. W związku z tym, iż faza dojrzałości jest to jedna z końcowych faz cyklu, istnieje możliwość wykorzystania kapitału obcego jako sposobu na wykup akcji własnych przez przedsiębiorstwo w celu ich umorzenia. Faza dojrzałości charakteryzuje się ryzykiem operacyjnym średniej wysokości i stosunkowo wysokim ryzykiem finansowym.
W ostatniej fazie – schyłkowej – zauważa się stosunkowo niewielkie potrzeby dofinansowania. W tym okresie likwiduje się raczej nadwyżkę kapitałów, przykładowo poprzez wypłatę dywidendy lub wspomniany wykup akcji własnych. W tej fazie ryzyko operacyjne jest bardzo niskie, natomiast ryzyko finansowe bardzo wysokie.
Analiza cyklu życia przedsiębiorstwa jest niezwykle przydatna w doborze źródła finansowania. Nie można jednoznacznie wskazać, że konkretne formy zawsze wykorzystywane są w danej fazie i na pewno będą najbardziej korzystnym źródłem pozyskania kapitału. Działalność firmy uwarunkowana jest także wpływem branży, w której funkcjonuje, działaniami na rynku oraz zachowaniami konkurencji i również te aspekty mają wpływ na sposób finansowania działalności.
Katarzyna Okoń
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
|
nr 7(135)2013  |
|
